Bài Columnist Kim Mi-hee

Khi những ngày không nói thành lời cứ chồng chất
Chăm sóc là việc khiến cơ thể mệt nhọc, nhưng cũng là việc khiến những lời chưa nói cứ dồn lại trong lòng. Ta thấy áy náy vì hình như đã nổi nóng với cha mẹ, vậy mà lại chẳng biết trút nỗi mệt mỏi của mình vào đâu, đành nuốt vào trong. Những lời nuốt vào từng ngày như thế dường như không biến mất, mà lặng lẽ thấm vào đôi vai, nét mặt và cả giọng nói của ta.
Có một cảnh rất quen thuộc. Đó là khi đang dọn mâm cơm tối, trả lời cùng một câu hỏi đến lần thứ ba, giọng mình bỗng cao lên lúc nào không hay, rồi ngay sau đó nỗi hối hận ập đến. Suốt lúc rửa bát sau đó, lòng cứ nặng trĩu. Những ngày như vậy, thay vì tự trách 'sao mình lại thế này', tôi mong bạn hãy thử hiểu rằng đó là vì lòng mình chẳng có chỗ để vơi bớt nên mới tràn ra.
Vì vậy, điều đầu tiên tôi muốn gợi ý là hãy chủ động tạo sẵn một 'chỗ để nói'. Không cần phải là một buổi tư vấn to tát đâu. Chỉ cần gửi đến một người đáng tin một hai câu về một chuyện khiến mình vất vả trong hôm nay, cũng có thể giúp lòng nhẹ nhõm hơn nhiều.
Cảm giác có người lắng nghe mình
Khi cảm thấy có ai đó lắng nghe câu chuyện của mình đến cùng, con người thường dần dần thả lỏng. Dù chưa tìm ra cách giải quyết, ý nghĩ 'hóa ra không chỉ mình mình như thế' đôi khi cũng tạo ra một khoảng thư thái nhỏ trong lòng. Việc trò chuyện và sự nâng đỡ về tinh thần có thể giúp ta gánh đỡ những nặng nhọc của việc chăm sóc — có lẽ đó là điều nhiều người đã tự trải nghiệm trong cuộc sống thường ngày.
Khi chăm sóc người thân, những lời qua lại phần lớn chỉ dừng ở những câu kiểm tra như 'Đã uống thuốc chưa ạ?', 'Đã dùng bữa chưa ạ?'. Đó là những lời cần thiết, nhưng nếu chỉ có những lời ấy thì khoảng trống để sẻ chia lòng mình với nhau sẽ hẹp dần. Cha mẹ áy náy vì phải nhận sự chăm sóc nên chẳng nói ra nỗi lòng, còn người chăm sóc cũng không dám thốt lên rằng mình mệt, thế là mỗi người lặng im theo cách riêng — chuyện ấy rất thường gặp.
Những lúc như vậy, bạn hãy thử chen một câu nói từ lòng mình vào giữa những lời kiểm tra ấy. Chẳng hạn như: 'Hôm nay con cũng hơi mệt, mình cùng uống tách trà nhé.' Nói câu ấy khó hơn nhắc uống thuốc, nhưng một khi cánh cửa đã hé mở như vậy, dường như những cuộc trò chuyện sau sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
Hưởng ứng trước, khuyên nhủ sau
Trò chuyện trong gia đình, vì gần gũi nên lại dễ trở nên vụng về. Vì lo lắng mà buột miệng nói trước 'Thế nên con đã bảo đi viện sớm rồi mà', thì người nghe thường sẽ nghe ra lời trách mắng hơn là sự lo lắng. Ngược lại, chính người chăm sóc như ta, khi nghe 'Thế này là may rồi' thay vì 'Chắc vất vả lắm', lòng cũng thường khép lại nhiều hơn.
Vì thế, câu mở đầu cuộc trò chuyện nên là sự hưởng ứng hơn là lời khuyên. Khi cha mẹ lại nhắc đến câu chuyện xưa cũ ấy, thay vì 'Chuyện đó con nghe rồi mà', hãy thử đáp lại 'Hồi đó chắc vất vả lắm ạ'. Khoảng thời gian cùng nhau nhớ lại câu chuyện sẽ là lúc cha mẹ được thong thả lần giở ký ức, và cũng là lúc chính mình được thở chậm lại.
Với bản thân mình, ta cũng cần cách làm như vậy. Đó là đổi câu tự thúc giục 'phải làm tốt hơn nữa' thành 'hôm nay mình cũng đã cố gắng rồi'. Dù có hơi ngượng, nhưng nếu thử nói thành tiếng, bạn sẽ cảm nhận được nhịp lòng mình chậm lại đôi chút.
Nghi thức nhỏ đặt hai tách trà
Tôi làm chuyên viên liệu pháp hương thơm (aromatherapist) và đã đi qua quãng thời gian chăm sóc cha mẹ. Khi ấy, điều giúp tôi nhiều nhất không phải là một kỹ năng đặc biệt nào, mà là 'khoảng thời gian ngồi xuống' mỗi ngày một lần. Việc đơn giản là vào một giờ cố định, đặt hai tách trà và rót nước ấm, đã giúp tôi tạm rời khỏi guồng chăm sóc để trở lại là 'người cùng ngồi bên nhau'. Khi đôi tay ôm lấy tách trà đang bốc hơi, dường như cả thân lẫn tâm đều thả lỏng đôi chút.
Ngoài trời âm u cũng chẳng sao. Có khi những ngày âm u lại càng hợp với một cuộc trò chuyện điềm tĩnh. Trong khoảng thời gian này, hãy tạm gác chuyện việc phải làm sang một bên và bắt đầu bằng những câu nhẹ nhàng như 'Hôm nay trời thấp quá nhỉ', 'Hồi nhỏ, những ngày thế này bố mẹ thường làm gì ạ?'. Cuộc trò chuyện không cần dài; chỉ cần ngày nào cũng được tiếp nối ở cùng một chỗ, tự điều đó đã có thể mang lại cảm giác bình yên cho nhau.
Hẳn cũng có người không sống cùng cha mẹ. Khi ấy, bạn có thể đặt tách trà thứ hai đối diện và nghĩ về một người bạn, anh chị em, hay một ai đó ở đầu dây bên kia. Vừa gọi điện vừa mỗi người một nơi cùng uống trà vào cùng một giờ, cũng là một sợi dây kết nối nhỏ.
Không cần phải một mình gánh vác tất cả
Trò chuyện có ích, nhưng không có nghĩa là mọi chuyện đều phải được gỡ rối trong gia đình. Càng gần gũi lại càng có những chuyện khó nói; những lúc ấy, những người bên ngoài để trò chuyện như hàng xóm có hoàn cảnh tương tự, các nhóm người chăm sóc hay các điểm tư vấn tại địa phương đôi khi lại trở thành nơi giúp ta dễ thở hơn. Tôi nghĩ việc tìm kiếm sự giúp đỡ không phải vì ta yếu đuối, mà là sự khôn ngoan để có thể chăm sóc được lâu dài.
Về mặt thực tế, bạn nên nói trước với gia đình về 'thời gian nghỉ ngơi của mình'. Chẳng hạn, mỗi tuần một lần, dù chỉ một tiếng, hãy nhờ một người khác trong nhà ở bên thay mình, và dùng trọn khoảng thời gian ấy cho riêng mình. Ban đầu có thể thấy áy náy và lạ lẫm, nhưng khoảng thư thái được tạo ra như vậy rốt cuộc có thể giúp việc chăm sóc được tiếp nối lâu hơn và nhẹ nhàng hơn.
Và nếu lòng cứ chùng xuống kéo dài, hay những ngày khó ngủ cứ nối tiếp nhau, tôi khuyên bạn đừng chịu đựng một mình mà hãy tìm đến trạm y tế gần nhà hoặc các nơi tư vấn chuyên môn để chia sẻ. Đó cũng là một phần của việc chăm sóc chính mình.
Thực hành chăm sóc trái tim hôm nay
★☆☆Ngay hôm nay: Hãy chuẩn bị hai tách nước ấm hoặc trà rồi ngồi thoải mái trên ghế. Đôi tay ôm lấy tách, chậm rãi thở ra ba lần, rồi hỏi người ngồi đối diện (nếu chỉ có một mình thì hỏi thầm trong lòng) đúng một câu: 'Hôm nay thế nào ạ?'. Hơi ấm của tách trà và nhịp thở chậm có thể giúp cơ thể bớt căng và dễ mở lời hơn.
★★☆Tiến thêm một bước: Hãy chọn một khung giờ trong ngày để dành 5~10 phút cùng nhau chia sẻ 'một câu từ lòng mình'. Trước tiên, hãy kể 'một điều vui trong hôm nay', sau đó kể 'một điều hơi vất vả'. Khi người kia nói, hãy gật đầu và lắng nghe đến cùng, rồi bắt đầu câu đầu tiên bằng 'Ra là vậy'. Khi có trình tự định sẵn, sự ngượng ngùng sẽ vơi đi và câu chuyện cũng dễ bắt đầu hơn.
★★★Khi có thời gian: Mỗi tuần một lần, hãy ghi lên lịch một tiếng 'nghỉ ngơi của riêng mình' và báo trước cho gia đình. Trong khoảng thời gian ấy, bạn có thể chậm rãi thoa lên tay loại kem dưỡng có mùi hương mình yêu thích, hoặc vừa ngắm ra ngoài cửa sổ vừa uống trà. Trong lúc nhẹ nhàng xoa đôi tay, hãy để hương thơm vỗ về tâm trạng; chính việc biết rằng mình có thời gian để chăm sóc bản thân có thể để lại trong lòng một khoảng thư thái.
Bài viết này là câu chuyện đời thường về việc chăm sóc tâm hồn mỗi ngày, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Nếu lòng bạn nặng trĩu kéo dài hoặc đến mức khiến sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn, hãy tìm đến chuyên gia để được tư vấn.
For more heart-care stories, visit the Korea Self-Healing Association.
Kim Mi-hee — aromatherapist, social worker, certified care worker, and hospital companion manager — draws on her own experience caring for aging parents to write practical, useful guidance for caregivers in the same situation. The Korean Today, Nam-Incheon.
#WiASsaemTínHiệuChămSócTâmHồn #CăngThẳngKhiChămSóc #ChămSócNgườiThân #SứcMạnhCủaTròChuyện #ChămSócTâmHồn #SứcKhỏeNgườiCaoTuổi #ThưThảiBênTáchTrà
[ Phóng viên Kim Mi-hee: incheonsouth@thekoreantoday.com ]
Đăng ký Đại sứ quảng bá khu vực Đăng ký Trưởng chi nhánh The Korean Today — Nam Incheon
![]() |
<저작권자 ⓒ 코리안투데이(The Korean Today) 무단전재 및 재배포 금지>





