Quận Yeonsu, thành phố Incheon (Chủ tịch quận Lee Jae-ho) đã xây dựng cơ chế nhằm ngăn chặn những ‘công ty ma’, tức các doanh nghiệp chỉ đáp ứng điều kiện đăng ký ngành xây dựng trên giấy tờ, giành được các hợp đồng công trình công. Ngày 23, quận cho biết từ tháng 1 năm sau sẽ triển khai ‘khảo sát thực tế công ty bình phong’, theo đó cán bộ trực tiếp đến tận nơi kiểm tra văn phòng và nhân lực kỹ thuật của doanh nghiệp được xếp hạng 1 trong đấu thầu công trình. Yeonsu là địa phương đầu tiên trong số các chính quyền cấp cơ sở tại Incheon áp dụng chế độ xác minh thực thể doanh nghiệp tại hiện trường ngay trong quá trình đấu thầu.
 [The Korean Today] Khảo sát thực tế công ty bình phong trong công trình xây dựng của quận Yeonsu © Phóng viên Kim Mi-hee |
Việc áp dụng chế độ này xuất phát từ lỗ hổng trong hệ thống thẩm định hiện hành. Theo giải thích của quận, cho đến nay việc thẩm định năng lực đấu thầu chủ yếu tập trung đánh giá doanh nghiệp có thể thi công công trình tốt đến mức nào, trong khi không có quy trình riêng để kiểm tra tại hiện trường xem doanh nghiệp có thực sự đáp ứng tiêu chuẩn đăng ký ngành xây dựng hay không. Cuộc khảo sát thực tế do Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông tiến hành sau khi doanh nghiệp đã đăng ký cũng chỉ dừng ở mức kiểm tra hồ sơ nộp lên, nên khó nắm bắt được doanh nghiệp có thực sự vận hành văn phòng và có nhân lực kỹ thuật hay không.
Quận cho rằng lỗ hổng này có thể dẫn đến vấn đề về chất lượng công trình. Theo quận, nếu một doanh nghiệp không có văn phòng lẫn nhân lực kỹ thuật, chỉ hợp thức hóa điều kiện đăng ký trên giấy tờ mà giành được công trình, doanh nghiệp đó sẽ không trực tiếp thi công mà chuyển giao công trình qua hình thức thầu phụ trái phép để chỉ thu lợi nhuận, cuối cùng làm gia tăng nguy cơ thi công kém chất lượng. Vì các công trình do quận đặt hàng là những dự án gắn liền trực tiếp với đời sống người dân như đường sá và công trình công cộng, trọng tâm của chế độ lần này là sàng lọc các doanh nghiệp không có năng lực thi công ngay từ giai đoạn trước khi ký hợp đồng.
Đối tượng khảo sát là các doanh nghiệp xây dựng tổng hợp và chuyên ngành tham gia dự thầu các công trình có giá cơ sở từ 500 triệu won trở lên do quận Yeonsu đặt hàng. Sau khi mở thầu, quận sẽ tiến hành khảo sát thực tế đối với doanh nghiệp được xếp hạng 1 trước khi bước vào thẩm định năng lực. Phương thức là xem xét địa chỉ trụ sở, tình hình nhân lực kỹ thuật, vốn điều lệ…, qua đó xác minh cả trên hồ sơ lẫn tại hiện trường xem doanh nghiệp có thực sự đáp ứng các tiêu chuẩn đăng ký ngành xây dựng theo quy định của 「Luật Cơ bản về Ngành Xây dựng」, gồm năng lực kỹ thuật, vốn điều lệ, cơ sở vật chất – trang thiết bị – văn phòng hay không.
Để nâng cao tính khách quan và hiệu quả thực tế của việc kiểm tra, cuộc khảo sát được tiến hành qua ba bước: ▲xem xét hồ sơ ▲xác minh tại hiện trường ▲đối chiếu chéo với các cơ quan liên quan. Ở bước đầu tiên là xem xét hồ sơ, quận sẽ dựa trên báo cáo tài chính, bản sao chứng chỉ kỹ thuật, danh sách người tham gia 4 loại bảo hiểm xã hội của cơ sở kinh doanh, hợp đồng thuê… do doanh nghiệp nộp để xem xét quy mô vốn điều lệ, việc đảm bảo nhân lực kỹ thuật và việc sở hữu cơ sở vật chất.
Ở bước thứ hai, cán bộ phụ trách sẽ mang theo bảng kiểm tra trực tiếp đến doanh nghiệp. Cán bộ sẽ xác nhận văn phòng có thực sự được sử dụng hay không, chẳng hạn như có không gian làm việc độc lập, có treo biển hiệu hay không, đồng thời kiểm tra nhân lực kỹ thuật đã đăng ký có thực sự làm việc tại đó không và doanh nghiệp có sở hữu thiết bị đã khai báo hay không. Ở bước thứ ba cuối cùng, quận sẽ đối chiếu với dữ liệu của Trung tâm Thông tin Ngành Xây dựng (KISCON), các cơ quan quản lý 4 loại bảo hiểm xã hội, Hiệp hội Xây dựng Tổng hợp và Hiệp hội Xây dựng Chuyên ngành…, nhằm kiểm tra chéo xem kỹ sư có đồng thời làm việc tại doanh nghiệp khác hay không, có làm việc thường xuyên hay không.
Doanh nghiệp bị phát hiện vi phạm qua khảo sát sẽ bị loại khỏi danh sách đủ điều kiện ở giai đoạn lựa chọn nhà thầu trúng thầu, đồng thời phải chịu các biện pháp xử lý hành chính như lệnh khắc phục, đình chỉ kinh doanh, tiền phạt. Quận sẽ tạm dừng thủ tục ký hợp đồng cho đến khi quyết định xử lý được xác định, và khi quyết định xử lý được xác định, quận sẽ tiếp tục khảo sát theo cùng phương thức đối với doanh nghiệp xếp hạng 2. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp có trụ sở tại địa phương khác, quận dự kiến sẽ đề nghị chính quyền cấp tỉnh/thành phố và cấp cơ sở liên quan tiến hành xử lý hành chính.
Để chế độ được áp dụng suôn sẻ trên thực tế, quận cũng tiến hành song song việc thông báo trước. Quận sẽ đăng thông báo về khảo sát thực tế trong thông báo mời thầu kèm theo danh mục hồ sơ cần nộp, đồng thời nhận văn bản đồng ý khảo sát thực tế từ nhà thầu trúng thầu. Quận cũng có kế hoạch tuyên truyền trước tới các cơ quan liên quan như Hiệp hội Xây dựng Tổng hợp và Hiệp hội Xây dựng Chuyên ngành để giới doanh nghiệp có thể nắm rõ chế độ từ trước. Sau khi triển khai, quận sẽ phân tích hiệu quả và xem xét phương án mở rộng phạm vi công trình thuộc đối tượng khảo sát nếu cần thiết.
Chủ tịch quận Lee Jae-ho cho biết: “Chúng tôi sẽ sàng lọc ngay từ khâu đấu thầu hành vi của những công ty bình phong không có năng lực thi công nhưng sau khi trúng thầu lại chỉ chạy theo lợi nhuận thông qua thầu phụ trái phép, nhằm phòng ngừa thi công kém chất lượng”, đồng thời nói thêm: “Chúng tôi sẽ xây dựng một thị trường xây dựng nơi các doanh nghiệp địa phương ưu tú hoạt động chính đáng có thể trúng thầu một cách công bằng.”
Biện pháp lần này có ý nghĩa ở chỗ việc xác minh thực thể doanh nghiệp không còn chỉ phó mặc cho khâu kiểm tra hậu kiểm sau đăng ký mà đã được đưa lên giai đoạn ngay trước khi ký hợp đồng. Nếu các doanh nghiệp chỉ có hồ sơ trên giấy bị sàng lọc, điều kiện để các doanh nghiệp xây dựng địa phương thực sự có văn phòng, nhân lực và đang hoạt động kinh doanh cạnh tranh công bằng sẽ được tạo lập, đồng thời kỳ vọng mang lại hiệu quả nâng cao chất lượng thi công các công trình công cộng mà người dân sử dụng. Do đây là chế độ lần đầu tiên được thực hiện trong số các chính quyền cấp cơ sở tại Incheon, việc chế độ này có lan rộng sang các địa phương khác hay không tùy theo kết quả vận hành cũng đang thu hút sự quan tâm.
[ Phóng viên Kim Mi-hee: incheonsouth@thekoreantoday.com ]
Đăng ký Đại sứ quảng bá khu vực Đăng ký Trưởng chi nhánh The Korean Today — Nam Incheon
 |
<저작권자 ⓒ 코리안투데이(The Korean Today) 무단전재 및 재배포 금지>
